Một sự thay đổi nhỏ trong ngôn ngữ, nhưng rất lớn trong hành vi
Có một thay đổi thú vị đang diễn ra trên Internet mà có lẽ nhiều người chưa thực sự để ý.
Khoảng mười năm trước, mỗi khi ai đó cần tìm một thông tin, câu trả lời quen thuộc luôn là: "Google đi."
Ngày nay, câu nói đó đang dần được thay bằng: "Hỏi ChatGPT đi."
Sự thay đổi này diễn ra rất tự nhiên. Không có một thời điểm cụ thể nào đánh dấu việc người dùng từ bỏ Google để chuyển sang AI. Tuy nhiên, chỉ trong vòng chưa đầy ba năm kể từ khi ChatGPT ra mắt, việc đặt câu hỏi trực tiếp cho AI đã trở thành một thói quen của hàng triệu người trên thế giới.
Điều đó cho thấy một sự thật đáng chú ý: hành vi tìm kiếm thông tin của con người đang thay đổi.
Google không thất bại, nhưng cách con người tìm kiếm đang thay đổi
Nếu chỉ nhìn vào số liệu, rất khó để kết luận rằng AI đang thay thế Google.
Theo thống kê của OneLittleWeb, trong giai đoạn từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2025, Google ghi nhận khoảng 1,63 nghìn tỷ lượt truy cập, tương đương gần 4,7 tỷ lượt truy cập mỗi ngày. Trong cùng khoảng thời gian, ChatGPT đạt khoảng 47,7 tỷ lượt truy cập, tương đương khoảng 185 triệu lượt mỗi ngày. Quy mô của Google vẫn lớn hơn ChatGPT khoảng 26 lần.
Rõ ràng, Google vẫn là công cụ tìm kiếm lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, những con số này chưa phản ánh hết bản chất của sự thay đổi.
Trong suốt hơn hai mươi năm, Google đóng vai trò là nơi giúp con người tìm thấy thông tin. Khi nhập một truy vấn, người dùng sẽ nhận được hàng chục liên kết, đọc nhiều nguồn khác nhau rồi tự mình tổng hợp để đưa ra kết luận.
AI lại hoạt động theo một cách khác.
Thay vì giúp người dùng tìm tài liệu, AI giúp người dùng tổng hợp tri thức. Quá trình đọc, so sánh và tóm tắt được thực hiện ngay trong cuộc hội thoại. Người dùng không còn phải quyết định nên mở website nào trước hay nên tin nguồn nào hơn. Họ nhận được một câu trả lời hoàn chỉnh ngay từ đầu.
Đó là sự khác biệt quan trọng nhất giữa công cụ tìm kiếm và AI tạo sinh.
Người dùng chưa bao giờ muốn "tìm kiếm"
Nhìn rộng hơn, sự thay đổi này phản ánh đúng nhu cầu thực sự của con người.
Khi cần biết một thông tin, chúng ta chưa bao giờ muốn dành thời gian mở mười website để đọc rồi tự tổng hợp. Điều chúng ta thực sự cần luôn là một câu trả lời nhanh, chính xác và đáng tin cậy.
Trong nhiều năm, Google là cách tốt nhất để đạt được điều đó.
Ngày nay, AI đang thực hiện thêm một bước mà công cụ tìm kiếm truyền thống chưa làm được: đọc, hiểu và diễn giải thông tin thay cho người dùng.
Chính vì vậy, AI không chỉ là một công cụ mới. AI đang thay đổi kỳ vọng của người dùng về cách Internet nên hoạt động.
Tác động sẽ không chỉ dừng ở Google
Sự thay đổi trong hành vi tìm kiếm sẽ tạo ra ảnh hưởng lớn hơn nhiều so với việc một công cụ được sử dụng nhiều hay ít.
Trong hơn hai thập kỷ qua, doanh nghiệp tập trung tối ưu website để xuất hiện trên Google. SEO trở thành một trong những hoạt động quan trọng nhất của marketing số.
Nhưng khi ngày càng nhiều người bắt đầu bằng một cuộc trò chuyện với AI, câu hỏi mà doanh nghiệp cần trả lời cũng sẽ thay đổi.
Thay vì chỉ quan tâm đến việc làm sao để website đứng đầu kết quả tìm kiếm, doanh nghiệp sẽ phải nghĩ đến việc làm sao để AI hiểu đúng về thương hiệu, sản phẩm và dịch vụ của mình.
Xu hướng này đã được nhiều tổ chức nghiên cứu dự báo. Gartner cho rằng đến năm 2026, lượng tìm kiếm trên các công cụ truyền thống có thể giảm khoảng 25% do sự phát triển của chatbot AI và các trợ lý thông minh. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp cũng bắt đầu ghi nhận lượng truy cập tự nhiên giảm đối với các truy vấn mang tính thông tin khi AI ngày càng trả lời trực tiếp thay vì dẫn người dùng đến website.
Điều đó không đồng nghĩa website mất đi giá trị. Ngược lại, website đang chuyển từ vai trò nơi người dùng đến để đọc thông tin thành nguồn dữ liệu để AI tham chiếu và xác thực thông tin.
Góc nhìn của tôi
Theo tôi, đây mới chỉ là bước khởi đầu.
Google sẽ không biến mất, cũng giống như website sẽ không biến mất. Nhưng vai trò của chúng đang thay đổi.
Nếu trước đây doanh nghiệp cạnh tranh để trở thành kết quả đầu tiên trên Google, thì trong tương lai doanh nghiệp sẽ cạnh tranh để trở thành nguồn thông tin đầu tiên mà AI lựa chọn khi tạo ra câu trả lời.
Đó không còn là cuộc chơi của riêng SEO, mà là cuộc chơi của dữ liệu, mức độ tin cậy, thương hiệu và chất lượng nội dung.
Có lẽ, câu hỏi quan trọng nhất mà doanh nghiệp nên đặt ra từ hôm nay không còn là:
"Làm thế nào để khách hàng tìm thấy mình trên Google?"
Mà sẽ là:
"Làm thế nào để AI hiểu đúng về doanh nghiệp của mình?"
Bởi trong một thế giới mà AI đang dần trở thành điểm khởi đầu của mọi hành trình tìm kiếm, doanh nghiệp được AI hiểu đúng sẽ có cơ hội được khách hàng tìm thấy trước tiên.
